İş sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte işçinin kıdem, ihbar, fazla mesai ve yıllık izin alacakları gündeme gelir. İşveren açısından ise feshin geçerli veya haklı bir nedene dayandığının ispatı esastır. Her iki taraf için de fesih bildirimi ve sonrasındaki süreler belirleyicidir.
Önce arabulucu
İşçi ve işveren alacakları ile tazminat taleplerinde ve işe iade isteğinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3). Arabuluculuk görüşmesi anlaşmayla sonuçlanırsa tutanak ilam niteliğinde belge sayılır; anlaşma olmazsa iş mahkemesinde dava açılır.
Kıdem ve ihbar tazminatı
En az bir yıl çalışmış işçi; işverence haklı neden olmaksızın işten çıkarılması, kendisinin haklı nedenle sözleşmeyi feshetmesi, askerlik, emeklilik ya da kadın işçinin evlilikten itibaren bir yıl içinde ayrılması gibi hâllerde kıdem tazminatına hak kazanır. Her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret esas alınır ve altı ayda bir güncellenen tavan uygulanır. İhbar tazminatı ise bildirim sürelerine uyulmadan yapılan fesihlerde doğar (İş K. m.17).
İşe iade
Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde en az altı aylık kıdemi olan ve belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurarak işe iade talep edebilir (İş K. m.20). Süre hak düşürücüdür.
Zamanaşımı
Kıdem, ihbar ve kötüniyet tazminatları ile yıllık izin ücreti beş yıllık zamanaşımına tabidir. Ücret ve fazla mesai alacaklarında da süre beş yıldır. Niğde'deki sanayi, tarım ve hizmet işletmelerinden doğan uyuşmazlıklar Niğde iş mahkemesinde, iş mahkemesi bulunmayan ilçelerde iş mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesinde görülür.
Sık sorulan sorular
İstifa edersem kıdem tazminatı alabilir miyim?
Kural olarak alamazsınız. Ancak ücretin ödenmemesi, sigortanın eksik yatırılması, mobbing gibi haklı nedenlerle yapılan fesih istifa sayılmaz ve kıdem tazminatı hakkı doğar. Bu durumda fesih bildirimine haklı nedenin açıkça yazılması önemlidir.
Arabuluculuk ücretli mi?
İş uyuşmazlıklarındaki dava şartı arabuluculukta ilk iki saatlik görüşmenin ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Anlaşma hâlinde ücret taraflarca ödenir.
Sigortasız çalıştığım dönemi nasıl ispat ederim?
Hizmet tespiti davası ile. Bu dava, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır; tanık, banka kayıtları ve işyeri belgeleri delil olarak kullanılır.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Her dosyanın koşulları farklıdır; süre ve haklarınızı kendi belgeleriniz üzerinden değerlendirmek için görüşme talep edebilirsiniz.