Boşanmada en hassas konu çoğu zaman çocukların kiminle kalacağıdır. Türk hukukunda velayet kararı, ebeveynlerin değil çocuğun üstün yararına göre verilir.
Mahkeme neye bakar?
- Çocuğun yaşı ve gelişim dönemi
- Şimdiye kadar fiilen kiminle yaşadığı ve bakımını kimin üstlendiği
- Ebeveynlerin çalışma saatleri, konut koşulları ve çocuğa ayırabilecekleri zaman
- Kardeşlerin birbirinden ayrılmaması
- Çocuğun okul, arkadaş çevresi ve alışkanlıkları
- Ebeveynlerden birinde şiddet, bağımlılık veya ihmal bulunup bulunmadığı
Kanunda anne veya babaya öncelik tanınmamıştır. Ancak uygulamada küçük yaştaki çocuklar için annenin bakım ve şefkatine öncelik verildiği sıklıkla görülür; bu bir kural değil, somut olayın değerlendirmesidir.
Sosyal inceleme raporu
Mahkeme, uzman pedagog veya sosyal çalışmacı aracılığıyla ebeveynlerin ve çocuğun durumunu inceletir. Bu rapor bağlayıcı değildir ama karar üzerinde çok etkilidir. Görüşmelerde gerçek durumu sakin ve açık şekilde anlatmak önemlidir.
Çocuğun görüşü
İdrak çağındaki çocuğun görüşü alınır. Uygulamada genellikle 8 yaş ve üzeri çocuklar uzman eşliğinde dinlenir. Çocuğun tercihi tek başına belirleyici değildir; ancak gerekçesiyle birlikte dikkate alınır.
Ortak velayet
Türk mahkemeleri, ebeveynlerin anlaşması ve çocuğun yararına olması hâlinde ortak velayete karar verebilmektedir. Bu özellikle anlaşmalı boşanmalarda protokolle düzenlenebilir.
Velayetin değiştirilmesi
Velayet kararı kesin değildir. Durum değişirse (velayet sahibi ebeveynin çocuğu ihmal etmesi, kişisel ilişkiyi engellemesi, yeni evliliğin çocuğa olumsuz etkisi gibi) velayetin değiştirilmesi davası açılabilir (TMK m.183).
Sık sorulan sorular
Çocuk babada kalırsa anne nafaka öder mi?
Evet. Velayet kendisine verilmeyen ebeveyn, gelirine göre iştirak nafakası ödemekle yükümlüdür; bu kural anne için de geçerlidir.
Velayet sahibi çocuğu başka şehre götürebilir mi?
Velayet sahibi yerleşim yerini belirleyebilir; ancak taşınma kişisel ilişkiyi fiilen imkânsız hâle getiriyorsa diğer ebeveyn kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesini veya velayetin değiştirilmesini isteyebilir.
Av. Recep BüyüksaraçNiğde Barosu, sicil no 697. Hakkında
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, yayın tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır ve hukuki görüş yerine geçmez. Somut durumunuz için bir avukata danışın.