Ceza yargılaması sonunda sanık hakkında hapis veya adli para cezası verilmesi gerektiğinde, belirli şartlar varsa mahkeme hükmün açıklanmasını geri bırakabilir. Bu karar, kişinin sabıka kaydına mahkûmiyet olarak işlenmez.
Şartları (CMK m.231)
- Hükmedilen ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olmalıdır.
- Sanık daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olmalıdır.
- Mahkeme, sanığın kişilik özellikleri ve duruşmadaki tutumuna bakarak yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varmalıdır.
- Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zarar giderilmiş olmalıdır (aynen iade, eski hâle getirme veya tazmin).
- Sanık HAGB kararına itiraz etmemiş (kabul etmiş) olmalıdır.
Denetim süresi
HAGB kararıyla sanık beş yıllık denetim süresine tabi tutulur. Bu süre içinde:
- Kasıtlı yeni bir suç işlemezse ve denetim yükümlülüklerine uyarsa, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılır ve davanın düşmesine karar verilir.
- Kasıtlı bir suç işlerse, mahkeme geri bırakılan hükmü açıklar ve ceza infaz edilir.
Adli sicile etkisi
HAGB kararları adli sicil kaydında (sabıka kaydı) görünmez; ayrı bir sistemde tutulur ve yalnızca soruşturma veya kovuşturma yapan makamlarca, kanunda belirtilen amaçlarla görülebilir.
Karara karşı başvuru yolu
HAGB kararlarına karşı başvuru yolu 2026 yılında yapılan kanun değişikliğiyle yeniden düzenlenmiştir. Kararın türüne ve tarihine göre başvurulacak yol ve süre değişebileceğinden, karar tebliğ edilir edilmez sürenin hesaplanması gerekir.
Sık sorulan sorular
HAGB kararı memuriyete engel mi?
HAGB bir mahkûmiyet olmadığından kural olarak memuriyete engel sayılmaz; ancak bazı kamu kurumlarının güvenlik soruşturmalarında ayrıca değerlendirilebilir.
HAGB'yi kabul etmezsem ne olur?
Mahkeme mahkûmiyet hükmü kurar; bu hükme karşı kanun yoluna başvurabilirsiniz. Ancak sonuçta mahkûmiyet kesinleşirse sicile işlenir.
Av. Recep BüyüksaraçNiğde Barosu, sicil no 697. Hakkında
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, yayın tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır ve hukuki görüş yerine geçmez. Somut durumunuz için bir avukata danışın.