İçeriğe geç
Av. Recep Büyüksaraç Niğde Barosu

Saklı pay nedir? Mirastan mal kaçırılırsa tenkis davası

Av. Recep Büyüksaraç 1 dk okuma

Herkes malını vasiyetname veya bağışla dilediği kişiye bırakabilir; ancak bu özgürlük sınırsız değildir. Kanun, bazı yakın mirasçılara mirastan mutlaka pay ayrılmasını öngörür. Bu paya saklı pay denir.

Saklı pay oranları (TMK m.506)

  • Altsoy (çocuklar, torunlar): yasal miras paylarının yarısı
  • Ana ve babadan her biri: yasal miras paylarının dörtte biri
  • Sağ kalan eş: altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçı olursa yasal miras payının tamamı, diğer hâllerde dörtte üçü

Kardeşlerin saklı payı 2007'de yapılan değişiklikle kaldırılmıştır; kardeşler yasal mirasçı olsalar bile saklı paylı değildir.

Örnek

Eşi ve iki çocuğu bulunan bir kişi tüm malını bir arkadaşına vasiyet ederse:

  • Eşin yasal payı 1/4, saklı payı da 1/4'tür.
  • Her çocuğun yasal payı 3/8, saklı payı bunun yarısı olan 3/16'dır.

Bu durumda vasiyet, saklı payları aşan kısım için geçerli; saklı payları ihlal eden kısım için ise tenkise tabidir.

Tenkis davası

Saklı payı zedelenen mirasçı, ölüme bağlı tasarrufların veya sağlararası kazandırmaların (bağışların) saklı payını karşılayacak oranda indirilmesini dava edebilir.

Süreler (TMK m.571):

  • Saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl
  • Her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından itibaren on yıl

Hangi bağışlar tenkise girer?

Ölümden önceki son bir yıl içinde yapılan olağan hediyeler dışındaki bağışlar, saklı payı ihlal etme amacıyla yapıldığı açık olan bağışlar ve mirasçılara mirasa mahsup edilmek üzere yapılmamış kazandırmalar tenkis hesabına katılır (TMK m.565).

Sık sorulan sorular

Babam tüm malını bir kardeşime verdi, ne yapabilirim?

Devir bağış ise saklı payınızın ihlali oranında tenkis davası; satış gibi gösterilmiş bir bağış ise muris muvazaası nedeniyle tapu iptal ve tescil davası açılabilir. Süreler bakımından hızlı davranmak önemlidir.

Mirastan tamamen mahrum bırakılabilir miyim?

Ancak kanunda sayılan ağır sebeplerle yapılan mirasçılıktan çıkarma (ıskat) ile mümkündür. Sebep vasiyetnamede belirtilmeli ve gerçek olmalıdır; aksi hâlde itiraz edilebilir.

Av. Recep BüyüksaraçNiğde Barosu, sicil no 697. Hakkında

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, yayın tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır ve hukuki görüş yerine geçmez. Somut durumunuz için bir avukata danışın.

Ara WhatsApp