İcra takibi kesinleştikten sonra alacaklının en sık başvurduğu yol, borçlunun maaşına haciz koydurmaktır. Haciz müzekkeresi işverene gönderilir ve işveren her ay belirli bir tutarı icra dairesine yatırmakla yükümlü olur. Peki maaşın ne kadarı kesilebilir?
Dörtte bir kuralı
İcra ve İflas Kanunu'nun 83. maddesine göre maaş, ücret ve benzeri gelirler, borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli olan miktar ayrıldıktan sonra haczedilebilir. Ancak haczedilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz. Uygulamada icra müdürlükleri genellikle net maaşın dörtte birini keser.
Nafaka alacakları bu kuralın dışındadır. Nafaka için yapılan takiplerde, borçlunun geçimi için gerekli miktar bırakılmak kaydıyla dörtte birden daha fazla kesinti yapılabilir.
Birden fazla haciz varsa
Bir maaşa aynı anda birden fazla haciz gelirse kesintiler toplanmaz, sıraya konur. İlk haciz bitene kadar ikinci alacaklı bekler. Bu nedenle maaşına çok sayıda haciz gelen kişi her ay yine dörtte bir oranında kesintiyle karşılaşır; ancak toplam borcun kapanması uzun sürebilir.
Emekli maaşı haczedilebilir mi?
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 93. maddesine göre emekli aylıkları haczedilemez. İki istisna vardır: nafaka borçları ve Sosyal Güvenlik Kurumu'nun kendi alacakları. Emekli kişinin borç sözleşmesinde maaşının haczine önceden rıza göstermesi uygulamada tartışmalı olmuş, Yargıtay bu tür önceden verilmiş rızaları kural olarak geçersiz saymıştır. Emekli maaşınıza haciz geldiyse icra mahkemesine şikâyet yoluyla kaldırılmasını isteyebilirsiniz.
Maaş haczine itiraz
- Kesinti oranı yanlış hesaplanmışsa veya ikramiye, yol ve yemek yardımı gibi kalemler hatalı dâhil edilmişse icra müdürlüğü işlemine şikâyet yoluna gidilir.
- Şikâyet süresi, işlemin öğrenilmesinden itibaren 7 gündür (İİK m.16).
- Emekli maaşı veya haczedilemeyen bir gelir söz konusuysa süre aranmaksızın şikâyet edilebilir.
Niğde'de maaş haczi işlemleri
Niğde'deki icra dairelerinde başlatılan takiplerde haciz müzekkeresi işverene UYAP üzerinden veya posta yoluyla gönderilir. Başka bir şehirde açılmış takipte de işyeri Niğde'deyse kesinti aynı şekilde yapılır. Kesinti tutarını ve sıranızı e-Devlet'teki icra dosyası sorgulama ekranından takip edebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
İşveren maaş haczini uygulamazsa ne olur?
Haciz müzekkeresine rağmen kesinti yapmayan işveren, kesmesi gereken tutardan alacaklıya karşı kendisi sorumlu hâle gelebilir. Bu nedenle işverenler müzekkereye uymakla yükümlüdür.
Asgari ücretle çalışan birinin maaşı haczedilir mi?
Evet, asgari ücret de haczedilebilir; kural olarak dörtte biri kesilir. Kesintinin geçimi imkânsız hâle getirdiği özel durumlar icra mahkemesinde ayrıca değerlendirilebilir.
Av. Recep BüyüksaraçNiğde Barosu, sicil no 697. Hakkında
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, yayın tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır ve hukuki görüş yerine geçmez. Somut durumunuz için bir avukata danışın.