Kapınıza gelen veya e-Devlet'e düşen bir ödeme emri, borcun gerçekten var olup olmadığına bakılmaksızın kısa bir süre sonra kesinleşebilir. İcra takibine itiraz, bu kesinleşmeyi durdurmanın yoludur. Aşağıda en sık karşılaşılan takip türü olan genel haciz yoluyla ilamsız takipte itirazın nasıl yapılacağını ve sürenin kaçırılmasının sonuçlarını anlatıyoruz.
İtiraz süresi kaç gün?
Ödeme emrine itiraz süresi, ödeme emrinin size tebliğ edildiği günden itibaren 7 gündür (İcra ve İflas Kanunu m.62). Süre tebliğ tarihini izleyen günden başlar. Son gün resmî tatile denk gelirse, tatili izleyen ilk iş günü mesai bitimine kadar uzar.
Çek, bono gibi kambiyo senetlerine dayalı takiplerde süre 5 gündür ve itiraz icra dairesine değil, icra mahkemesine yapılır. Ödeme emrinin başlığında takip türü yazar; itiraz etmeden önce bunu kontrol edin.
İtiraz nereye ve nasıl yapılır?
İlamsız takipte itiraz, takibi yürüten icra dairesine yazılı dilekçeyle veya icra dairesinde sözlü beyanla yapılır. Takip başka bir şehirdeyse itirazı bulunduğunuz yerdeki icra dairesi aracılığıyla da gönderebilirsiniz. UYAP üzerinden e-imza ile itiraz etmek de mümkündür.
İtirazda gerekçe gösterme zorunluluğu yoktur; "borca ve tüm ferilerine itiraz ediyorum" demek takibi durdurur. Ancak dikkat edilmesi gereken üç ayrıntı vardır:
- İmzaya itiraz: Takip dayanağı belgedeki imza size ait değilse bunu itirazda açıkça belirtmelisiniz. Belirtmezseniz imza kabul edilmiş sayılır.
- Yetkiye itiraz: Takip yetkisiz bir yerde açılmışsa yetki itirazı da aynı 7 gün içinde yapılmalıdır.
- Kısmi itiraz: Borcun bir kısmını kabul ediyorsanız hangi kısmına itiraz ettiğinizi açıkça yazmalısınız, aksi hâlde borcun tamamına itiraz etmiş sayılırsınız.
İtirazdan sonra ne olur?
Süresinde yapılan itirazla takip durur. Alacaklı bu noktada iki yoldan birini seçer:
- İtirazın kaldırılması: Elinde imzası ikrar edilmiş veya resmî bir belge bulunan alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren 6 ay içinde icra mahkemesine başvurabilir (İİK m.68).
- İtirazın iptali davası: Alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde genel mahkemede dava açabilir (İİK m.67). Konusu para alacağı olan ticari uyuşmazlıklarda önce arabulucuya başvurmak gerekir.
Bu davalarda itirazın haksız olduğu anlaşılırsa borçlu, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilebilir. Tersine, takibin haksız olduğu anlaşılırsa alacaklı aleyhine kötüniyet tazminatı istenebilir. Bu yüzden itiraz, gerçekten bir borç uyuşmazlığı varsa yapılmalıdır.
Süreyi kaçırdıysanız
İtiraz edilmeyen ödeme emri kesinleşir ve alacaklı haciz isteyebilir. Yine de bütün yollar kapanmış değildir:
- Borcun hiç doğmadığını veya ödendiğini ispat edebiliyorsanız menfi tespit davası açabilirsiniz. Haciz tehdidi altında ödeme yaptıysanız, ödemeden itibaren 1 yıl içinde istirdat davası ile parayı geri isteyebilirsiniz.
- Takipten sonra borcun ödendiğini veya ertelendiğini resmî ya da imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispat ederseniz icra mahkemesinden takibin iptalini veya ertelenmesini isteyebilirsiniz (İİK m.71).
- Süreyi elinizde olmayan bir sebeple (hastalık, doğal afet gibi) kaçırdıysanız, engelin kalkmasından itibaren 3 gün içinde gecikmiş itiraz yoluna başvurabilirsiniz (İİK m.65).
Pratik öneriler
- Ödeme emrini aldığınız gün tebliğ tarihini bir yere not edin; zarfı saklayın.
- Takip dosya numarasını ve icra dairesini e-Devlet'teki "İcra Dosyası Sorgulama" ekranından kontrol edin.
- Alacaklıyla görüşüyor olsanız bile, yazılı bir anlaşma yapılmadıkça itiraz süresini beklemeyin.
Niğde'deki veya başka bir şehirdeki icra dosyanız için ödeme emrini ve dayanak belgeleri getirerek görüşme talep edebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
İtiraz için gerekçe yazmak zorunda mıyım?
Hayır. İlamsız takipte gerekçesiz itiraz da takibi durdurur. Ancak imzaya itiraz ve yetki itirazı açıkça belirtilmelidir.
İtiraz ettim, alacaklı bir şey yapmazsa ne olur?
Alacaklı 6 ay içinde itirazın kaldırılmasını veya 1 yıl içinde itirazın iptalini istemezse takip durmuş olarak kalır; ancak alacak ortadan kalkmaz, genel hükümlere göre dava açılabilir.
E-Devlet'te gördüğüm takip bana tebliğ edilmiş sayılır mı?
Hayır. Süre, ödeme emrinin usulüne uygun tebliğinden başlar. E-Devlet'te görmek tebliğ yerine geçmez; ancak e-Tebligat adresiniz varsa tebliğ o adrese yapılmış olabilir.
Av. Recep BüyüksaraçNiğde Barosu, sicil no 697. Hakkında
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, yayın tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır ve hukuki görüş yerine geçmez. Somut durumunuz için bir avukata danışın.